Mavi Ateş'in ilginç değerlendirmesi

Yazı Tipi Boyutu:

Haber Merkezi 15/12/2009 23:42:00

Karabük'ün güzide takımı; Kırmızı Mavilileri, Kardemir Karabükspor'u karda, yağmurda, çamurda, deplasmanda hatta çift kale idmanlarında dahi yalnız bırakmayan karşılıksız destekleyen bir taraftar grubu var. Mavi Ateş taraftar grubu... Hani bir bildik söz var "Hepsi okumuş çocuklar" aynı o söze uygun hepside pırıl pırıl tertemiz. "Dumanlı kentin puslu çocuklarıyız" sözleriyle Karabük'e olan sevgilerini bağlılıklarını gereğinde fanatik olduklarını güzel ve hoş bir uslupla vurguluyorlar. Mavi Ateş taraftar grubunun internet sitesinde yayınlanan bir yazı Mavi Ateş'in ne kadar güçlü, ne kadar akıllı, ne kadar mantıklı bir grup olduğunu ortaya çıkartıyor. İşte "Sosyal Kimlik" başlıklı yazı... Aynen yayınlıyoruz, noktasına virgülüne dokunmadan. Yorum Sizin...

Mavi Ateş - Sosyal Kimlik

Cumartesi günü Kardemir Karabük – Hacettepe maçını TV’den izledikten sonra aklıma gelen bir fikri arkadaşlarımla paylaştım ve hep birlikte sınırsız evrenbilgi ağına daldık. Üç koldan 2 gün boyunca vakit buldukça araştırma yaptık ve bulgularımızı en son aşamayı da gerçekleştirdikten sonra ortaya döktük. Ne araştırdık? Ve ne bulduk?

Öncelikle araştırmak istediğimiz verilere sebep olan şey maç anında verilen Karabükspor tribünlerinden bir görüntü.

mavi_ates_yorum1

Bu görüntüden yola çıkarak canlı yayın anında verilen bilgileri daha da somutlaştırırsak;

a. Metin Türker – (ölümünün 12. yılında maç anılan Karabükspor ve Çelik-iş Sendikası eski başkanı)
b. Karabükspor’un sırt reklamındaki “Çelik-iş Sendikası” reklamı
c. Tribünlerden verilen görüntülerde taraftarların başlarındaki kırmızı ve mavi baretler
Bu ilk bilgileri düzenledikten sonra birimiz Karabükspor taraftarlar forumlarına, birimiz kulüp sitesine, birimiz de Google’a yöneldik. Elimize geçen veriler de şöyleydi;
mavi_ates_yorum2
a. Mavi Ateş – (Karabükspor Taraftarlar Derneği)
b. Sendika-Karabükspor bağlantısı
c. Sosyal Kimlik Kuramı
d. Forum izlenimleri (karabükspor.net)

Öncelikle Sosyal Kimlik Kuramı’ndan başlayalım. Bu kuram Henri Tajfel ve John Turner tarafından 1970′lerin ortalarında geliştirilen ve grup üyelerini, süreçlerini ve gruplar arası ilişkileri kapsayan bir sosyal psikoloji kuramı. Peki nedir taraftarlar ile olan bağlantısı? Malum Türkiye 3-4 kişinin bir araya geldiğinde el şaklatıp slogan atmaya olanak tanıyan fakat bu olanağı her amaçta kullanmanın imkanlı olduğu bir yer. Öncelikle üstteki fotoda gördüklerimizle Karabükspor taraftarlarını oluşturan Mavi Ateş arasında davranış, süreç ve konuşma bağlamında bir bağlantı var mıdır? Yok mudur? Var ise ne kadardır? Sorularıyla incelememizi başlattık.

Bulgulara geçmeden şunu belirtelim ki söylediklerimiz araştırdıklarımızla sınırlıdır. Konu hakkında daha fazla bilgisi olan paylaşımda bulunabilir. Çalışma boyunca söyleceklerimizde de herhangi bir şekilde öğüt verme gibi bir durum yoktur. Görünen anlatılmaya çalışılmıştır. Ekranda görünenler doğrultusunda Karabükspor, Demir Çelik Fabrikası işçilerinin sendikası tarafından yönetilen, toplumsal duruşu, imajı ve reklam değeri “bütün ve savunucu” olan bir kulüp. Forumda görünenler doğrultusunda sendika “Karabükspor’u yöneten kurum” olarak değil de “Sendika başkanı Karabükspor’u yöneten kişi” olarak adlandırılıyor. Yani Grup+grup değil grup+birey gerektirmesi var. Mavi Ateş hakkında edindiğimiz bilgiler ise; birkaç taraftar grubunun birleşimi ile oluşan, adını fabrika bacasından çıkan mavi ateşten alan taraftar grubu. Grup, “imaj” (dumanlı kentin puslu çocukları) olarak kendini ön plana çıkarıyor fakat sosyal bir kimlik olarak izleyenlerin gördüğü “kimlik ve davranış”ı göstermiyor. Daha belirgin bir şekilde söylersek; grubun sosyal davranışları, bir sendikanın sosyal davranışları gibi süreçlenmiyor. Buna da örnek olarak bir benzetme kullanabiliriz. Nasıl bir sendika işçilerinin az maaş almalarını grev ile karşılıyorsa taraftar da kendince haksız gördüğü davranışı (en klasik örnekle deplasmana yönetimin otobüs kaldırmaması) sosyal bir aktivite (örnek olarak protesto) ile karşılamıyor, tepkisiz kalıyor. Verilen tepki sadece forumda yazılıyor. Konuşma ya da aktivite ile iletişim boyutuna taşınmıyor. En genel örnek olarak da grup, sosyal kimliğini Adana Demirspor örneğindeki gibi ortaya koyan toplumsal bir olguya girişmiyor.

Karabükspor kulüp başkanlığında sendika başkanı geleneği gerçeğini göz önüne aldığımızda yukarıda belirttiğimiz sosyal kimlik kuramı içeriğini sendika-taraftar karşılaştırmasına uyguladığımızda;

a. Grup üyeleri; taraftar (Mavi Ateş) – sendika (Çelik-iş) – sosyal kimlik örtüşmüyor.
b. süreçler; Mavi Ateş – Çelik-iş – davranışlar olarak örtüşmüyor.
c. Gruplar arası ilişkiler; Mavi Ateş – sendika – örtüştüğü tek nokta şehir nüfusunun büyük bölümünün sendikaya bağlı çalışan ya da önceden çalışmış olan işçi çocukları olmaları.

Yazının sıkıcı bir durum almasını engellemek için hemen bitiriyorum. Sonuç olarak söyleyebileceklerimiz;

Mavi Ateş imaj değeri bakımından belki de Türkiye’de sosyal içerik taşıyan en önemli taraftar gruplarından biridir bizim görüşümüzce. Sosyal davranış olarak sendika davranışı ve ideolojisi ile uyumsuzlukları var. Hani hep diyoruz ya “Futbol büyük bir endüstri”, nice taraftarı yedi bu endüstri anlayışı, öyle bağlandı ki bir insan takıma, galibiyetten sonra çıktı silah patlattı insan öldürdü. Öyle durumlar oldu ki güçlü olan (endüstriyi yönlendiren) empoze edildi güçsüz olan dışarıda bırakıldı, hakaret etmek için olanak yaratıldı. Öyle bir etki yaptı ki taraftarın endüstriye bağlılığı kulübü takip etmesi ile değil satılan üye kartları ile ölçüldü. Mavi Ateş’in bu sosyal bağlamlar içerisinde uyuşması zamanla olacak bir şey çünkü grup çok yeni. Süper Lig’e çıkmaya aday bir takım Karabükspor. Oynanan futbol da izleyenlere keyif veriyor. Fakat toplum imajı sosyal davranış ile desteklenmez ise kaybolur. Sendika kavramı ile uyum içerisinde olan toplumsal davranışlara yönelen bir Mavi Ateş’i Süper Lig’de görmeyi kim istemez ki.